In memoriam: Ds. Visky FerencBijzondere herinneringen komen boven, rondom het overlijden van ds. Visky Ferenc, die zo kort na het overlijden van zijn vrouw is ontslapen. We hebben het voorrecht gehad met anderen hem verschillende malen te ontmoeten in de jaren tachtig, toen het communistische regiem in Roemenië nog oppermachtig was. Hij behoorde tot een bekende Hongaarse predikantenfamilie. Hij was een levend getuige in een communistisch tijdperk.
Hij werd in het bisdom Oradea, ook na zijn vrijlating uit de gevangenis, verschrikkelijk door de securitate, de geheime politie geplaagd, mede op initiatief de toenmalige bisschop van Oradea, die met het communisme heulde en in de Wereldraad van Kerken verkeerde voorlichting gaf aangaande de situatie van christenen in Oost Europa. We bezochten hem, toen die bisschop hem verbood nog langer te functioneren in de gemeente.
Zijn leven samen met zijn vrouw, die op jonge leeftijd tot bekering was gekomen, was een levend getuigenis in een communistische samenleving. Zij heeft ook prachtige getuigenissen nagelaten, die in het Nederlands vertaald zijn: "Op Adelaarsvleugelen gedragen" en "De drie kruisen". Ds.Visky behoorde tot de zgn. Bethaniëvereniging, die opkwam voor de bijbel en de confessie in de Hongaars Gereformeerde kerk en sterk nadruk legde op de beleving en verbreiding van het geloof. Daardoor had hij vele banden met andere kerken en gelovigen in Europa en ook met Nederland.
Ons viel op de blijmoedigheid, waarmee hij het onrecht van de kant van het communisme en van de kerkleiding droeg. Hij bleef met anderen trouw in een uiterst moeilijk tijdsgewricht. Hij legde alle nadruk op gelovigen in de gemeenten. Hij liet zich niet in met de liberale kerkleiding, die hij grotendeels 'ongelovigen' noemde. Op de verbondenheid in geloofsbevinding legde hij alle aandruk, over de landsgrenzen heen. Daarin werden verbindingen gelegd met gelovigen in Oost Europa en daarbuiten. Wat Professor op 't Hof deze week in zijn oratie gezegd heeft over de piëtistische oecumene, daarvan was Visky een levend exponent in de traditie van de Hongaarse kerk. In zijn ambt stond de verzoening van Christus en de toepassing ervan duidelijk centraal. Het gebed nam een zeer grote plaats in. Hij kreeg ook vaak krachtdadig antwoord op het gebed.
De eerste ontmoeting met hem is voor mij onvergetelijk. Hij begon met gebed en Bijbellezing. Hij las Psalm 42. Hij legde het woord 'hert' uit als 'een hinde' die naar water smacht in tijden van grote dorst. Dat paste hij toe op de wedergeboorte, zoals Gods kind schreeuwt naar God. De schreeuw naar God noemde hij het begin van het nieuwe leven of de wedergeboorte. Hij eindigde door te concluderen dat Psalm 42 voor hem het lied van de wedergeboorte was. Hij stelde in die bijbelstudie Christus als het water des levens helemaal centraal, die onmisbaar en genoegzaam is in ons leven. Geen dorre dogmatiek, maar authentiek geloofsleven!
Nooit zullen we ook vergeten, wat hij vertelde van zijn gevangenistijd op het Donau-eiland. Daar was hij samen met andere gevangenen, criminelen en christenen, onder wie de bekende predikant Richard Wurmbrand. De omstandigheden waren erbarmelijk. Men kreeg vaak veel te weinig porties eten toebedeeld, waardoor er gevechten onder gevangenen ontstonden. Als Wurmbrand en hij eten kregen, gaven ze vaak hun schaarse maaltijd direct door aan andere gevangenen en gaven temidden van deze honger een krachtig getuigenis, dat Christus alleen het Brood des levens is en dat, wie in Hem gelooft, nooit meer zal hongeren en dorsten. Dat geloof beleefden ze ook in deze omstandigheden. Dit getuigenis werd vaak een middel tot bekering voor criminele medegevangenen.
Veel mocht Visky doen tot bevordering van christelijke lectuur, waaraan ook de Nederlandse Oost Europa organisaties mochten meehelpen, zoals De Ondergrondse kerk, Kom Over en Help, en Stichting Hulp Oost Europa. Daarbij had hij ook heel sterk de jongeren op het oog. We maakten hem mee in jeugdkampen, die hij in het geheim in de bergen organiseerde. Deze jongeren kwamen drie keer per dag samen om in gebed met de Bijbel bezig te zijn. Onvergetelijk was het, dat ze Bijbelse liederen en Psalmen zongen op dezelfde melodie als hier in Nederland. Dat gebeurde op zeer gedempte toon, wegens de dreiging van de geheime politie, maar vol overgave. Zo werden die jongeren toegerust. Ze leerden de Psalmen en geestelijke liederen uit hun hoofd. Visky vond dat nodig, opdat de jongeren troost zouden hebben in die geestelijke en bijbelse liederen in tijden van vervolging. We mogen vast geloven, dat ds. Visky Ferenc en zijn vrouw Visky Jucika nu niet gedempt, maar met totale hartelijke overgave en niet gehinderd door de geheime politie de Heere eeuwig mogen prijzen in de hemel. Maar het getuigenis van hen is voor ons allen in Oost Europa en hier van grote waarde, zoals geschreven is in een van de uitgegeven getuigenissen van dit predikantsechtpaar: "Heft uw kruis op en draagt het voort. Draagt het, waarheen de Heere het wil, want de velden zijn wit om te oogsten."
Dordrecht, ds. P. Molenaar (oud-bestuurslid Stichting Hulp Oost-Europa) |