‘Alleen onderwijs kan Romajeugd uit armoedespiraal halen’

Zorg voor kinderen in Oost-Europa blijft onverminderd belangrijk

Zoltán rolt door het mulle zand achter het schoolgebouw in het Hongaarse plaatsje Gemzce. Hij staat op en slaat het stof van zich af. Zijn juf kijkt hoofdschuddend toe. De 10-jarige Zoltán is een van de 124 Romakinderen die de lessen volgen op deze basisschool. Het had niet veel gescheeld of de school was gesloten. “De overheid wilde deze school samenvoegen met een school in een dorp hier in de buurt”, vertelt de directrice. “Waar hadden deze kinderen dan heen moeten gaan, want vervoer hebben ze niet?”

De school is nog maar twee jaar oud en toch stond die al op de nominatie gesloopt te worden. Stichting Oltalom (Bescherming) uit Budapest voorkwam dat de Romakinderen op straat gezet werden. De christelijke hulpverleningsorganisatie nam de school over en dankzij dit ingrijpen kunnen de leerlingen op school blijven. “Onderwijs aan Romakinderen is belangrijk, want alleen op die manier kunnen ze uit de spiraal van armoede komen”, aldus de directrice.

De Romawijk waar Zoltán vandaan komt, grenst aan het dorp. De schooldag is afgelopen en de kinderen spelen op straat. Ze zien er netjes uit. De jongens en meisjes krijgen via school regelmatig kleding. En de lessen hygiëne, zoals leren tandenpoetsen, wassen en haren kammen, hebben effect. De huizen zien er redelijk uit. Wel staan enkele woningen leeg. De ramen en deuren zijn eruit gesloopt. Het dak van een van de huisjes staat op instorten. De dorpsoudste vertelt: “De Hongaarse overheid heeft enkele jaren geleden bouwbedrijven opdracht gegeven hier huizen te bouwen. Dat hebben ze ook gedaan. De overheid controleerde het resultaat en men was tevreden met het resultaat. Enkele dagen later kwamen de bedrijven terug en verwijderden de kozijnen, de deuren, de elektriciteitskabels en de water- en gasleidingen. Waarschijnlijk om door te verkopen. Omdat we in deze huizen niet meer konden wonen, hebben we de houten balken maar opgestookt in de kachel.”

Bezoek gezinnen
Een van de leerkrachten van de school bezoekt wekelijks de gezinnen. “Op die manier weet ik wat er leeft bij de mensen en welke problemen ze hebben. Nog steeds is het voor Roma lastig om toegang te krijgen tot bijvoorbeeld gezondheidszorg. Een van meisjes uit dit dorp heeft suikerziekte. Haar ouders hebben geen geld om medicijnen te kopen. Ook kunnen ze geen gebruik maken van een of andere voorziening. De Hongaarse kinderbescherming dreigt dan het meisje uit huis te plaatsen. Dat zou voor haar en haar ouders een verschrikking zijn.”