Diaconale thuishulp in Oost-Europa: helpen waar geen helper is

Irénke (80) in Oradea (Roemenië) ligt de hele dag in bed. Ze heeft suikerziekte en haar gezondheidstoestand gaat hard achteruit. Twee keer per week komt er een thuiszorgvrijwilligster langs. Christian Endeavour (CE) in Oradea is de organisatie die deze thuiszorg organiseert. Irénke heeft een zoon en een dochter. Haar dochter woont zo’n 150 kilometer bij haar vandaan en kan haar moeder zelden bezoeken. Haar zoon woont in het huis naast haar, maar hij kijkt niet naar haar om. Hij is alcoholist.

Het is één uur in de middag, twee weken voor Pasen. Anika van de thuiszorg in Oradea staat gereed om naar Irénke te gaan. In de twee tassen die ze bij zich heeft, zitten enige pampers. “Meer kunnen we niet geven,” zegt ze, “we hebben ze gewoon niet. Pampers zijn hier ontzettend duur en we zijn afhankelijk van materiaal dat we uit het buitenland krijgen.” De auto kunnen we laten staan. “Ik weet alleen lopend de weg”, zegt ze.

Contrast
We gaan op weg en lopen in de richting van het centraal station van Oradea. Langs de kant van de drukke straat zit een man; hij bedelt. Hij ziet er nog jong uit. “Ook in Roemenië zijn veel mensen de dupe van de wereldwijde financiële crisis. Vooral in de grote steden. Hier in Oradea bijvoorbeeld zijn verschillende grote fabrieken gesloten. Er is geen werk en de werknemers staan op straat. Ze kunnen de huur van hun woning niet meer betalen en worden uit hun huis gezet. Het enige wat dan overblijft is bedelen.”We lopen over de spoorbrug naar de andere kant van het station. Een luxe Mercedes scheurt met een noodgang voorbij. Er zitten twee jonge mannen voorin. Wat een schril contrast met wat we net zagen. Aniko wijst ons de weg naar het huis van Irénke. De woning staat in een wijk die wat hoger op de heuvels is gebouwd. Het is er rommelig. Huisvuil ligt her en der over de straat.

Gemeenschap
Mensen langs de kant van de weg groeten Aniko. “Deze vrouwen komen bij ons in de kerk en een van hen is ook vrijwilligster in het thuiszorgproject.” Er worden handen geschud en daarna gaan we verder. Na een wandeling van een half uur komen we bij het huisje van Irénke.

Aniko pakt een sleutel. “We hebben zelf een sleutel omdat er geen familieleden zijn om de deur open te doen. Ze heeft wel een zoon, maar die is de hele dag op pad. Ik zorg er altijd voor dat ik om 15.00 uur weer weg ben, want dan komt hij dronken thuis.”Het huisje van Irénke is rijp voor de sloop. Het bouwval bestaat uit twee ruimten, een keuken en een slaapkamer. In de keuken staat een aftands met hout gestookt kooktoestel. De kraan boven de wastafel lekt. De keukenkast valt bijna uit elkaar. Op het aanrecht zet een spin het op een lopen. We gaan de slaapkamer binnen.

Het is warm. Bij het raam staat een tafeltje met medicijnen. Aan de muur hangt een verweerde foto van een lieftallig ogend, jong meisje: toen Irénke nog jong was. De oude vrouw ligt in bed. Ze slaapt. Langzaam ontwaakt ze, als Aniko haar wakker schudt. Ze vraagt om wat drinken. “Ik moet heel voorzichtig zijn”, zegt Aniko, “want ze kan niet goed meer slikken”. Daarna verzorgt ze de wonden aan een been van de vrouw.

Aniko neemt een bijbel en leest het gedeelte over de intocht van Jezus. Daarna pakt ze een liedbundel en zingen we psalm 42 : 1. “Ja, mijn ziel dorst naar den HEER”. Ook Irénke zingt moeizaam mee. Na het zingen, zegt ze: “Ik heb nu veel pijn, maar ik verlang ernaar om Thuis te komen.” We groeten haar en nemen afscheid. Het is aangrijpend te beseffen dat ze niemand om zich heen heeft die voor zorgt.

Zorg
De thuiszorg van de organisatie Christian Endeavour (CE) in Oradea is een particuliere organisatie, maar heeft van de Roemeense overheid een licentie gekregen om op professionele wijze thuiszorg te verlenen. De organisatie heeft 25 cliënten. De hulpverlening wordt op de persoon afgestemd en kan variëren van hulp bij huishoudelijk werk tot lichamelijke verzorging. De hulp wordt gegeven door speciaal opgeleide verpleegkundigen.Een wezenlijk uitgangspunt voor Stichting Hulp Oost-Europa is dat de uitvoering van diaconale projecten zoveel mogelijk door plaatselijke gemeenten in Oost-Europa wordt gedaan. Zij krijgen de (financiële) middelen om hun diaconale taak gestalte te geven. Stichting Hulp Oost-Europa ondersteunt onder andere:

• Daklozenopvangcentra
• Tafeltje-dekje
• Opvang verslaafde alcholisten
• Opvang kinderen in tehuizen
• Hulp aan arme gezinnen

Zelfs in landen die sinds kort bij de Europese Unie horen, zoals Roemenië en Hongarije, blijken vooral de sociale instellingen het financieel zwaar te hebben. Ze moeten voldoen aan West-Europese maat-staven, maar dat lukt ze nog lang niet. Om de voorzieningen op een hoger peil te brengen, is veel geld nodig. Helaas ontvangen ze nauwelijks geld om deze kosten te kunnen dekken.

Uw hulp
Stichting Hulp Oost-Europa ondersteunt dit thuis-zorgproject, naast vele andere diaconale projecten. Om het diaconale werk mogelijk te maken, is uw hulp nodig. Vanzelfsprekend vragen we uw gebed. Zonder dat kunnen we niet(s). U mag dit werk ook materieel steunen met een gift op giro 8887 ten name van Stichting Hulp Oost-Europa in Barneveld.

Familiefonds
Daarnaast kunt u deelnemen in het Familiefonds. Dit fonds is door de Stichting Hulp Oost-Europa in het leven geroepen om financiële middelen te verwerven voor de allerarmsten in de samenleving, onder wie weeskinderen, gehandicapten, straatkinderen en ouderen. U doet al mee voor € 5,00 per maand.