Kerkelijk loonwerkbedrijf in Uileacu de Beius

Het dorpje Uileacu de Beius ligt aan de rivier Fekete-Koros, ongeveer 60 km zuidelijk van Oradea in Roemenië. Het totaal aantal inwoners is bijna 800 waarvan 480 Hongaars Gereformeerd, 200 Roemeens-Orthodox, 100 Grieks-Katholiek en enkele Baptisten en Rooms-Katholieken. Stichting Hulp Oost-Europa ondersteunt in dit dorp een loonwerkbedrijf.

Ongeveer 800 hectare van de omgeving van Uileacu de Beius is voor landbouw geschikt. Hiervan is 500 hectare eigendom van leden van de Hongaarse Gereformeerde kerk. Het is een bijzonder grote last voor een flink deel van de kerkleden omdat ze oud zijn en moeten rondkomen van een klein pensioen. Hierdoor blijft veel akkerland ongebruikt.

Het oorspronkelijke plan
Enkele jaren geleden is de Hongaarse Gereformeerde kerk begonnen een plan te maken om de landbouwmogelijkheden te benutten. Doel was dat er een agrarisch loonwerkbedrijf zou worden gestart waardoor de mensen voor goede prijzen geholpen konden worden en de kleine boeren weer aan het agrarisch werken zouden kunnen verdienen als aanvulling op hun inkomen. Het resultaat van dit bedrijfje zal worden gestoken in diaconale hulp van ouderen welke onvoldoende inkomen hebben.

Opzet
Het is juist de kerkelijke gemeente die het initiatief heeft genomen. Er zijn eigenlijk maar twee bestaande leidinggevende structuren op het dorp. Dat is enerzijds de burgerlijke gemeente, deze richt zich niet op het ontwikkelen maar meer op onderwijs en onderhoud van wegen. Anderzijds is dat de Hongaarse Gereformeerde kerk. Deze heeft een werkgroep geformeerd die het agrarisch werk begeleidt. Deze groep coördineert niet alleen het werk maar staat ook achter het diaconale aspect en zorgt voor de financiële afhandeling. Zo kan er opening van zaken worden gegeven en kunnen mensen betrokken raken bij een stukje opbouwwerk. Stichting Hulp Oost-Europa heeft bijgedragen om bruikbare tweedehands machines te kopen. Er is nu een loonwerkbedrijfje met 2 trekkers (55 en 45 pk), ploeg, schijveneg, graanzaaimachine, maïszaaimachine, kunstmeststrooier, landbouwspuit, aardappelpootmachine, cirkelmaaier, transportwagen en combine. Voor het malen van graan en maïs is een elektrische molen met menger aangekocht. Dit machinepark is in drie jaar opgebouwd. Het effect hiervan is dat de loonwerktarieven op het dorp zijn gedaald, dat er één persoon een inkomen heeft, dat er een deel van het braakland weer wordt gebruikt.

De 2e fase
De 2e fase van dit project is gestart. Het jaar 2003 was een droog jaar waardoor vele kleine grondeigenaren niets hebben verdiend of verder zijn verarmd. Enkelen hebben hun grond voor het gebruik aangeboden aan het kerkelijk bedrijf. De watermolen, die 3 jaar heeft stilgelegen doordat de eigenaar was gestorven, kwam in 2005 na renovatie weer in bedrijf. Deze molen geeft de mogelijkheid van de afzet van kwaliteitsgraan, m.n. tarwe van bakkwaliteit op te pakken. De exploitatie van de molen gebeurt door de kerkelijke agrarische groep die daarvoor een manager heeft aangesteld. Doordat de molen behoefte heeft aan baktarwe is de agrarische groep het dorp doorgegaan en heeft de mensen bezocht die hebben aangegeven hun grond liever in gebruik te willen geven tegen een percentage (ca. 25%) van de opbrengst (in geld of in natura). Inmiddels is er 30 hectare beschikbaar voor de verbouw van baktarwe.

Resultaat
Het resultaat van het project is bedoeld om de eigenaren voldoende inkomen te verschaffen in de vorm van een aanvulling op hun pensioen. Dit is het minimale doel. Daarnaast kan het diaconale aspect worden verbreed tot de arme gezinnen in het dorp. Op dit moment krijgen twintig allerarmsten maandelijks een hulppakket via de kerk. Deze pakketen worden op dit moment nog betaald door Stichting Hulp Oost-Europa, maar de bedoeling is dat in de komende jaren de pakketten betaald worden uit het resultaat van het loonwerkbedrijf.